تبلیغات
یك وبلاگ مذهبی نظامی - مناظره خواندنی امام جواد‌ (ع) با یحیی‌‌بن اكثم
به روایت لینك ...
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 23 خرداد 1390 ساعت 05:12 بعد از ظهر توسط حیدر

شیخ طبرسی در كتاب الاحتجاج خود از امام جواد (ع) مناظرات متعددی نقل كرده كه به عنوان نمونه به یكی از آن‏ها كه مختصر و مربوط به مسائل اعتقادی است ، اشاره می‏‌شود. با تذكر این نكته كه امام (ع) با حفظ تقیه، این مناظره را انجام داده است. این مناظره میان امام جواد‌ (ع) و «یحی‌بن اكثم» از علمای درباری بنی‌عباس صورت گرفته است. از همین رو شایسته است پیش از نقل این مناظره، نگاهی گذرا به زندگی این عالم درباری داشته باشیم.

یحیی‌بن اكثم كیست؟
یحیی یكی از دانشمندان نامی زمان مأمون خلیفه عباسی بود كه شهرت علمی او در رشته‏‌های گوناگون علوم آن زمان زبانزد خاص و عام بود. او در علم فقه تبحر فوق‌العاده‏‌ای داشت و با آنكه مأمون خود از نظر علمی وزنه بزرگی بود ، ولی چنان شیفته‏ مقام علمی یحیی بود كه اداره امور مملكت را به عهده او گذاشت و با حفظ سمت، مقام‏ قضاء را نیز به وی واگذار نمود. یحیی علاوه بر اینها ، دیوان محاسبات و رسیدگی به فقراء را نیز عهده‏‌دار بود.
خلاصه آنكه تمام كارهای كشور زیر نظر او بود و چنان در دربار مأمون تقرب‏ یافته بود كه گویی نزدیك‌تر از او به مأمون كسی نبود. اما متأسفانه با آن مقام بزرگ علمی، از شخصیت معنوی برخوردار نبود. او علم را برای رسیدن به مقام و شهرت و به منظور فخرفروشی و برتری‏‌جویی فراگرفته‏ بود. هر دانشمندی به دیدار او می‏‌رفت ، از علوم گوناگون از وی سؤال می‏‌كرد تا طرف‏ به عجز خود در مقابل وی اقرار كند.
یحیی 21 ساله بود كه به مقام قضاوت رسید. بزرگان‏ «بصره‏» او را مورد استهزاء قرار دادند و خواستند او را آزمایش كنند. به این منظور از وی پرسیدند: سن‏ قاضی چقدر باید باشد؟ گفت به اندازه سن ‏«عتاب‌بن اسید» كه پیغمبر (ص) بعد از فتح مكه ، او را به‏ اداره امور مكه منصوب كرد. یحیی در روزهای اول قضاوت ، شاهد نمی‏‌پذیرفت تا اینكه قضاوت مختل شد. وی حق فقرا را پایمال می‏‌كرد تا اینكه فقرا جمع شدند و حق خودشان را مطالبه‏ كردند. در جواب گفت: آیا مأمون چیزی پیش من گذاشته كه شما مطالبه می‏‌كنید؟ او به حرف‏ آنها گوش نداد و دستور بازداشت آنان را صادر كرد.

دلایل طراحی چنین مناظره‌ای از سوی عباسیان
بعد از آن كه مأمون ، دخترش ام‌الفضل را به تزویج حضرت جواد‌ (ع) در آورد، در نظر داشت مجلس جشنی تشكیل دهد. ولی انتشار این خبر میان بنی‌عباس انفجاری به وجود آورد. بنی‌عباس اجتماع كردند و با لحن اعتراض‏‌آمیزی به‏ مأمون گفتند: این چه برنامه‏‌ایست؟! اكنون كه علی‌بن‌موسی از دنیا رفته و خلافت به عباسیان رسیده ، باز می‏خواهی‏ خلافت را به آل علی برگردانی؟! بدان كه ما نخواهیم گذاشت! آیا عداوت‌های چند ساله بین ما را فراموش كرده‏‌ای؟! به همین دلیل بنی‌عباس برای تحقیر شیعیان ، مناظره‌ای را میان امام جواد‌ (ع) و یحیی‌بن اكثم ترتیب دادند تا به قول خودشان برتری علمی خود را بر شیعیان اثبات كنند. ولی زهی خیال باطل! چرا كه «وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ اللّهُ وَاللّهُ خَیْرُ الْمَاكِرِینَ».

گزارشی از مناظره امام جواد (ع) با یحیی‌ین اكثم
یحیی‌بن اكثم با جماعت بسیاری نزد آن حضرت و مأمون آمد و گفت: ای پسر رسول خدا! نظر شما درباره روایتی كه [در مدارك اهل سنت] نقل شده است كه «خداوند جبرئیل را فرستاد تا از پیامبر (ص) بخواهد كه از ابابكر سؤال كند: آیا او از خداوند راضی هست یا نه؟ با این كه خداوند از او راضی می‏باشد» چیست؟ امام جواد (ع) فرمود: من منكر فضیلت ابابكر نیستم. ولی بر ناقل این سطور لازم است كه طبق دستور پیامبر (ص) عمل كند. پیامبر اكرم (ص) در حجة‌الوداع فرمود: «بعد از من جاعلان حدیث فراوان می‏‌شوند. لذا باید احادیث را بر قرآن و احادیث عرضه كنید؛ هر حدیثی كه موافق قرآن و سنت من باشد به آن عمل كنید و اگر مخالف آن دو بود، بدان عمل نشود.» این خبر موافق با قرآن نیست. زیرا خداوند می‏‌فرماید: «وَلَقَدْ خَلَقْنَا الاِْنْسانَ وَنَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسَهُ وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَیهِ مِنْ حَبْلِ الْوَریدِ؛ ما انسان را آفریدیم و وسوسه‌‏های نفس او را می‏دانیم و ما از رگ قلبش به او نزدیك تریم» آنگاه چگونه می‏شود خداوند از رضایت و غضب ابابكر نسبت به خود بی‌خبر باشد تا نیاز به سؤال داشته باشد؟ این عقلاً محال است.
یحیی گفت: روایت شده كه ابابكر و عمر در زمین مانند جبرئیل و میكائیل در آسمان هستند؟ امام (ع) فرمود: در این حدیث هم باید دقت كرد. چرا كه آن دو فرشته از فرشتگان مقرب بوده و لحظه‏‌ای از طاعت خدا جدا نشدند و هرگز خدا را معصیت نكردند. حال آنكه آن دو مشرك بودند ، بعد مسلمان شدند و اكثر عمر خود را در شرك به سر بردند. پس چگونه می‏‌توانند همسان جبرئیل و میكائیل باشند؟
یحیی گفت: در روایات آمده كه آن دو (ابابكر و عمر) ، پیرمردان اهل بهشتند. در این زمینه چه می‏‌گویی؟ امام (ع) فرمود: این نیز محال است! چون بهشتی‏ان همه جوانند و در آن جا پیرمردی وجود ندارد. این روایت را بنی‌امیه در مقابله با آن روایتی كه می‏گوید: «حسن و حسین آقای جوانان بهشتی‌اند» ساختند.
یحیی گفت: نقل شده كه عمربن خطاب چراغ اهل بهشت است. امام فرمود: این هم محال است. چرا كه در بهشت فرشتگان مقرّب ، پیامبران ، آدم و محمد (ص) حضور دارند. چگونه بهشت با نور آن‏ها روشن نشده كه نیاز به نور عمر باشد؟
یحیی گفت: نقل شده كه پیامبر (ص) فرمود: اگر من مبعوث نمی‏‌شدم ، «عمربن خطاب» به جای من مبعوث می‏‌شد! حضرت فرمود: قرآن راست‌گوتر از این حدیث است. آنجا كه می‏‌فرماید: «وَاِذْ اَخَذْنا مِنَ النَّبیینَ میثاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَاِبْراهیمَ وَمُوسی وَعیسی ابْنِ مَرْیمَ وَاَخَذْنا مِنْهُمْ میثاقا غَلیظا؛ و هنگامی كه از پیامبران پیمان گرفتیم ، و از تو و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی‌بن مریم، و ما از همه آنان پیمان محكمی گرفتیم.» آن گاه چگونه پیمان خداوند عوض می‏‌شود؟ از این گذشته ، پیامبران به اندازه پلك‌زدنی مشرك نشدند. چگونه كسی به رسالت مبعوث می‏‌شود در حالی كه اكثر عمر خود را در شرك به سر برده است؟
یحیی گفت: در روایت آمده كه پیغمبر (ص) فرمود: اگر عذاب نازل شود ، جز عمَر كسی از آن رهایی نمی‏‌یابد. حضرت فرمود: این هم محال است. چرا كه خداوند می‏فرماید: «وَمَا كَانَ اللّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِیهِمْ وَمَا كَانَ اللّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ؛ خداوند تا تو (پیامبر) در میان آن‏ها باشی ، آن‏ها را عذاب نخواهد كرد و مادامی كه به درگاه خدا توبه و استغفار كنند ، [باز هم] آن‏ها را عذاب نخواهد كرد.» می‏‌بینید كه برای نزول عذاب دو مانع ذكر شده است و لا غیر: وجود مبارك پیامبر (ص) بین مردم و توبه و استغفار مردم.

پیامدهای پیروزی امام جواد (ع) بر یحیی‌بن اكثم در مناظره
انجام این مناظره‏‌ و پیروزی امام جواد علیه‏‌السلام چند پیامد مثبت داشت.
نخست این كه با توجه به اینكه امام جواد (ع) در خردسالی به امامت رسید ، عباسیان فكر می‏كردند ایشان از نظر علمی ناتوان است و از این رو با ترتیب چنین مناظراتی سعی می‏‌كردند شخصیت حضرت را تحقیر كنند. پیروزی امام (ع) در مناظره با پاسخ‏‌های قاطع و روشنگر ، هرگونه شك و تردید را درباره پیشوایی او و نیز اصل امامت از بین برد.
دوم این كه این مناظره ، خط بطلانی بر بسیاری از احادیث جعلی كشید. احادیثی كه به دستور حاكمان غاصب و برای تثبیت حكومت غصبی آنان توسط عده‏‌ای انسان خودفروخته جعل شده و موجب انحراف در امت اسلامی بود.

پی‌نوشت:
سلام. تولد حضرت امام جواد (ع) رو به همه شیعیان جهان تبریك می‌گم و امیدوارم همه ما ، مورد شفاعت حضرت قرار بگیریم. راستی من كه امسالم از اعتكاف جا موندم! امیدوارم شما این فیض بزرگ رو از دست ندین و منم از دعای خیر بی‌نصیب نگذارید. یا علی!

اللهم الرزقنی توفیق جهاد فی سبیلك ...
خدایا كمك كن تا انتقام سیلی حضرت زهرا (س) را بگیرم
[فقط همین]


طبقه بندی: كلام خدا،  ویژه، 
درباره وبلاگ

بسیجی‌ام

به امید ظهور پنجره‌ام

و بازمانده‌ی نسل هزاره‌ی حنجره‌ام

هنوز عهد و مرامی که داشتم دارم

و جان نیمه تمامی که داشتم دارم

به همرهان که جفا می‌کنند می‌گویم

اگر چه گفته‌ام اکنون بلند می‌گویم

که تا به چشمه‌ی نور حیات روزنه‌ایست

تمام بود و نبودم فدای خامنه‌ایست ...

لوگوی حمایتی



نویسندگان
آخرین مطالب
دانش‌نامه مهدویت
آرشیو ماهانه
آرشیو موضوعی
دوستان هم‌راه
نظرسنجی
چقدر به صحت اخبار منتشر شده در رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی (بی‌بی‌سی و VOA و ...) اعتماد دارید؟












آمار سایت
بازدیدهای امروز: نفر
بازدیدهای دیروز: نفر
كل بازدیدها: نفر
بازدید این ماه: نفر
بازدید ماه قبل: نفر
تعداد نویسندگان: عدد
كل مطالب: عدد
آخرین بروز رسانی: